తెలుగు సూక్తులు & సామెతలు

ఉప్పు కప్పురంబు నొక్క పోలిక నుండు, చూడ చూడ రుచులు చేదు వేరు. పురుషులందు పుణ్య పురుషులు వేరయా, విశ్వదాభిరామ వినురవేమా!

అర్థం: ఉప్పు మరియు కర్పూరం ఒకేలా కనిపిస్తాయి, కానీ రుచి వేరు. అలాగే మనుషుల్లో పుణ్యాత్ములు వేరు.

చేతులారా శివుని పూజించండి, నోటులారా నామమును పలుకండి, మనసులారా మదిని నిలిపండి, కోర్కెలెల్ల తీరుటకు కొండంత నాళమేలా!

అర్థం: భక్తితో శివుని పూజించండి, నామ జపం చేయండి, మనసు కేంద్రీకరించండి.

అల్పుడెపుడు పల్కు నాడంబరముగాను, సజ్జనుండు పల్కు చల్లగాను. కంచు మ్రోగునట్లు కనకంబు మ్రోగునా, విశ్వదాభిరామ వినురవేమా!

అర్థం: నీచుడు గొప్పగా మాట్లాడతాడు, మంచివాడు మృదువుగా. కంచు చేసే శబ్దం బంగారం చేయదు.

నీళ్ళలోన మొసలి నెమ్మదిగ నుండును, పైకి వచ్చెనేని బలము జూపు. అల్పుడెప్పుడైన నధికారమందిన నదలుకొను వేమా!

అర్థం: నీటిలో మొసలి నెమ్మదిగా ఉంటుంది, బయటకు వస్తే బలం చూపిస్తుంది. అల్పుడికి అధికారం వస్తే అదే విధంగా ప్రవర్తిస్తాడు.

ఇల బుట్టుట యేల? ఇల పెరుగుట యేల? ఇల నుండుట యేల? ఈ మాయ తెలియక, విశ్వదాభిరామ వినురవేమా!

అర్థం: ఈ మాయా ప్రపంచాన్ని తెలుసుకోకుండా పుట్టడం, పెరగడం, బ్రతకడం వ్యర్థం.

శ్రీరామ నా మనవి యొ చిత్తమా వినుమా, సుమతీ!

అర్థం: ఓ మనసా, నా మాట విను, శ్రీరామచంద్రుని స్మరించు.

అక్కరకు రాని చుట్టము ఆపదలో తోడురాని నేస్తము ఏమి పనికిరాదు సుమతీ!

అర్థం: అవసరానికి సహాయం చేయని బంధువు, కష్టంలో తోడుండని స్నేహితుడు పనికిరాదు.

ఇంటికొక వెలుగు కావాలి, మంటికొక పంట కావాలి, బంటుకొక దొర కావాలి, సుమతీ!

అర్థం: ప్రతి ఇంటికి వెలుగు, భూమికి పంట, సేవకుడికి యజమాని అవసరం.

కడుపు నిండిన కుక్కకు కరవ బుద్ధి యెక్కడిది, సుమతీ!

అర్థం: కడుపు నిండిన కుక్కకు కరవాలని బుద్ధి ఉండదు - తృప్తికరమైన జీవితం శాంతిని ఇస్తుంది.

పరుల సొమ్ము పట్టిన, పాపము పెరుగును, సుమతీ!

అర్థం: ఇతరుల సొమ్ము తీసుకుంటే పాపం పెరుగుతుంది.